Chất liệu có thể in uv là gì? 7 loại dễ ứng dụng

Chất liệu có thể in UV là gì?

Chất liệu có thể in UV là các vật liệu có bề mặt đủ phẳng, không quá hút mực và đáp ứng điều kiện bám dính với mực UV. Khác với in thông thường chỉ phù hợp với giấy, in UV là gì mở rộng khả năng ứng dụng lên 10-20 nhóm vật liệu hoàn toàn khác nhau.

Điều kiện quan trọng để một vật liệu in UV tốt là bề mặt được xử lý đúng cách. Với các vật liệu nhựa, kim loại hay kính, cần có bước chuẩn bị như chà nhám nhẹ, phun primer hoặc làm sạch bụi bẩn. Nhờ vậy, mực UV sẽ bám chắc và không bị bong tróc sau thời gian sử dụng.

Các chuyên gia trong ngành đánh giá đa dạng chất liệu là lợi thế cốt lõi của công nghệ in UV. Chỉ cần bề mặt đủ phẳng và có chuẩn bị phù hợp, mực UV bám tốt trên hầu hết vật liệu từ giấy đến nhựa, kim loại, kính. Nhờ cơ chế sấy khô tức thì và bám dính tốt, in UV giảm 10-30% hao hụt vật tư trên các vật liệu khó bám mực.

Máy in UV hiện nại có hai dạng chính: máy in cuộn phù hợp với vật liệu mềm, và máy in phẳng dùng cho vật liệu cứng. Mỗi loại máy có danh sách vật liệu tương thích riêng, nhưng đều mang lại chất lượng in ổn định và độ bền cao.

In UV in được trên những nhóm chất liệu nào?

Công nghệ in UV hoạt động ổn định trên 5 nhóm vật liệu chính, mỗi nhóm phục vụ nhu cầu ứng dụng khác nhau.

Nhóm 1: Vật liệu nhựa. Đây là nhóm phổ biến nhất với PVC, PP, PET, vinyl, hiflex và polycarbonate. Vật liệu nhựa chiếm 70-90% ứng dụng quảng cáo ngoài trời nhờ khả năng chống nước, chống tia UV và chi phí hợp lý. Tuổi thọ trung bình của sản phẩm in UV trên nhựa đạt 3-5 năm trước khi phai màu đáng kể.

Nhóm 2: Vật liệu cứng. Mica (acrylic), gỗ, kính, alu, gạch men, formex và MDF thuộc nhóm này. Khoảng 50-70% sản phẩm in UV nội thất và trang trí sử dụng vật liệu cứng do bề mặt phẳng cho hiệu ứng hình ảnh nổi và bóng/mờ tốt. Nhóm này đặc biệt phù hợp với tranh nghệ thuật, panel trang trí và đồ nội thất cao cấp.

Nhóm 3: Giấy và bìa carton. Giấy mỹ thuật, carton cứng và bao bì cao cấp chiếm 20-30% tổng sản lượng in UV thương mại. Ứng dụng phổ biến là hộp giấy cao cấp, brochure phủ UV, namecard phủ UV cục bộ tạo hiệu ứng nổi sang trọng.

Nhóm 4: Kim loại. Alu đã xử lý bề mặt, inox và kim loại sơn tĩnh điện có thể in UV sau khi qua công đoạn chuẩn bị. Kim loại cho độ bền 7-10 năm, phù hợp với biển hiệu, nameplate và sản phẩm cần thời gian sử dụng lâu dài.

Nhóm 5: Vật liệu đặc biệt. Vải canvas, da công nghiệp và đá nhân tạo cũng nằm trong danh sách vật liệu in UV. Nhóm này chiếm khoảng 3-5% ứng dụng, tập trung vào các sản phẩm nghệ thuật và thiết kế đặc biệt.

Chất liệu in UV phổ biến trong quảng cáo ngoài trời là gì?

Vật liệu nhựa chiếm tuyệt đối trong lĩnh vực quảng cáo ngoài trời với tỷ lệ 70-90%. Các loại nhựa phổ biến nhất bao gồm PVC, PP, hiflex, vinyl và backlit film.

PVC (polyvinyl chloride) là lựa chọn hàng đầu cho biển quảng cáo cứng nhờ độ bền cơ học tốt và chống chịu thời tiết. PP (polypropylene) nhẹ hơn PVC, phù hợp với poster trong nhà và biển treo. Hiflex – loại vải PVC phủ phẳng – được dùng rộng rãi cho băng rôn, bạt quảng cáo lớn.

Lý do vật liệu nhựa được ưu tiên là khả năng chống nước, chống tia UV và giữ màu sắc ổn định dưới nắng mưa. Tuổi thọ hình ảnh in UV ngoài trời trên PVC, hiflex và mica có thể đạt 3-5 năm, thậm chí hơn nếu có lớp phủ bảo vệ UV thêm.

Chi phí cũng là yếu tố quan trọng. Nhựa có giá thành hợp lý hơn nhiều so với kim loại hay kính, trong khi vẫn đáp ứng tốt yêu cầu về độ bền và chất lượng hình ảnh. Với biển quảng cáo tạm thời hoặc chiến dịch ngắn hạn, hiflex là lựa chọn kinh tế nhất.

Backlit film – phim chiếu sáng – được dùng cho hộp đèn quảng cáo, tận dụng độ trong của vật liệu để ánh sáng xuyên qua. Loại vật liệu này cho màu sắc sống động ban đêm và thu hút sự chú ý cao.

Chất liệu in UV nào phù hợp cho nội thất và trang trí?

Vật liệu cứng chiếm 50-70% sản phẩm in UV nội thất nhờ bề mặt phẳng và khả năng tạo hiệu ứng thẩm mỹ cao. Mica (acrylic), gỗ, kính và alu là 4 lựa chọn hàng đầu.

Mica trong suốt hoặc mica trắng cho màu sắc sống động nhất, phù hợp với tranh trang trí, biển chỉ dẫn nội thất và panel nghệ thuật. Khoảng 40-60% sản phẩm tranh trang trí bằng in UV sử dụng mica do hiệu ứng nổi, bóng và độ sang trọng cao. Mica dày 3-5mm là lựa chọn phổ biến, cân bằng giữa độ cứng và trọng lượng.

Gỗ tự nhiên và gỗ công nghiệp (MDF, plywood) mang lại cảm giác ấm áp, gần gũi. In UV trực tiếp lên gỗ giữ được vân gỗ tự nhiên bên dưới, tạo hiệu ứng kết hợp độc đáo giữa thiên nhiên và công nghệ. Sản phẩm phổ biến là tranh gỗ, tấm trang trí tường và mặt bàn in hình.

Kính cường lực cho độ bền cao và hiệu ứng bóng hoàn hảo. Kính phù hợp với vách ngăn trang trí, mặt bàn và các sản phẩm cần vệ sinh dễ dàng. Tuy nhiên, kính cần in lớp nền trắng trước khi in màu để màu sắc không bị nhạt.

Alu (nhôm) được chọn khi cần độ bền cơ học cao và khả năng chống cháy. Panel alu in UV phổ biến trong nội thất văn phòng, khách sạn và không gian thương mại. Tuổi thọ của sản phẩm in UV trên alu trong nhà có thể lên đến 7-10 năm.

In UV cuộn và in UV phẳng khác nhau về chất liệu thế nào?

Hai loại máy in UV phục vụ hai nhóm vật liệu hoàn toàn khác nhau về tính chất vật lý.

In UV cuộn (roll-to-roll) dành cho 5-8 loại vật liệu mềm có thể cuộn được. Danh sách bao gồm decal, PP, hiflex, backlit film, canvas và vinyl. Máy in cuộn cho tốc độ sản xuất cao, phù hợp với đơn hàng số lượng lớn như băng rôn, poster, decal dán xe và bạt quảng cáo. Giới hạn là độ dày vật liệu, thường không vượt quá 0.5mm.

In UV phẳng (flatbed) thiết kế cho 6-10 loại vật liệu cứng không thể cuộn. Mica, kính, gỗ, alu, formex, MDF và gạch men đều in được trên máy phẳng. Ưu điểm là in trực tiếp lên sản phẩm hoàn thiện, không cần bước dán decal sau đó. Độ dày vật liệu có thể lên đến 50-100mm tùy dòng máy.

Lựa chọn loại máy phụ thuộc vào nhóm chất liệu chính trong sản xuất. Cơ sở in chuyên quảng cáo ngoài trời ưu tiên máy cuộn, trong khi xưởng sản xuất tranh trang trí và nội thất cần máy phẳng. Một số cơ sở đầu tư cả hai loại để phục vụ đa dạng khách hàng.

Về chất lượng in, máy phẳng thường cho độ chi tiết cao hơn nhờ vật liệu cố định trong quá trình in. Máy cuộn đòi hỏi hệ thống kéo vật liệu ổn định để tránh hình bị lệch hoặc vệt. Tuy nhiên, cả hai đều đạt độ phân giải 1440-2880 DPI, đủ cho mọi ứng dụng thương mại.

Chi phí đầu tư máy phẳng cao hơn 1.5-2 lần máy cuộn cùng kích thước. Điều này ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm, với in trên vật liệu cứng thường đắt hơn 20-40% so với in cuộn.

Bảng so sánh chất liệu in UV phổ biến

Nhóm vật liệu	Ví dụ cụ thể	Ứng dụng chính	Tỷ lệ sử dụng	Tuổi thọ ngoài trời
Nhựa mềm	PVC, PP, hiflex, vinyl	Quảng cáo ngoài trời, băng rôn	70-90%	3-5 năm
Vật liệu cứng	Mica, gỗ, kính, alu	Nội thất, trang trí, tranh	50-70%	5-7 năm
Giấy và carton	Giấy mỹ thuật, carton cứng	Bao bì cao cấp, namecard	20-30%	1-2 năm trong nhà
Kim loại	Alu, inox đã xử lý	Biển hiệu, nameplate	5-10%	7-10 năm
Vật liệu đặc biệt	Canvas, da, đá nhân tạo	Nghệ thuật, sản phẩm đặc biệt	3-5%	Tùy môi trường

Nguồn: Tổng hợp từ nhà cung cấp giải pháp in UV, Fogra Research Institute, PRINTING United Alliance

Chất liệu nào cần xử lý bề mặt trước khi in UV?

Kim loại, kính và nhựa trơn bóng là ba nhóm vật liệu cần xử lý bề mặt bắt buộc trước khi in UV. Không qua bước này, mực UV sẽ bị bong tróc sau vài tuần sử dụng.

Kim loại cần bước chà nhám nhẹ bằng giấy nhám 320-400 để tạo độ nhám vi mô. Sau đó, phun lớp primer chuyên dụng cho kim loại giúp mực bám tốt hơn. Alu thường cần primer trong suốt, trong khi inox có thể cần primer màu trắng làm nền.

Kính có bề mặt cực kỳ trơn, cần làm sạch hoàn toàn bằng cồn công nghiệp. Một số loại kính cường lực cần thêm lớp phủ silane để tăng độ bám dính. Kính trong suốt luôn cần in lớp mực trắng trước khi in màu, nếu không màu sắc sẽ bị mờ nhạt.

Nhựa trơn bóng như PET, polycarbonate cần lau sạch dầu mỡ và phun primer nhẹ. PVC thông thường không cần xử lý nhiều, nhưng PVC tái chế có bề mặt phủ sáp nên cần làm sạch kỹ.

Gỗ tự nhiên và MDF cũng thuộc nhóm cần xử lý, nhưng ở mức độ nhẹ hơn. Gỗ cần chà nhám loại bỏ gai và làm sạch bụi cưa. Gỗ đã sơn PU hoặc melamine không cần xử lý thêm vì bề mặt đã đủ trơn.

Nhờ quy trình xử lý bề mặt đúng cách, in UV giảm 10-30% hao hụt vật tư do sản phẩm lỗi. Chi phí xử lý bề mặt thường chiếm 5-10% tổng giá thành sản phẩm, nhưng đem lại độ bền gấp 2-3 lần.

Xu hướng chất liệu in UV thân thiện môi trường

Ngành in UV đang chuyển dần sang vật liệu tái chế và giảm sử dụng nhựa khó phân hủy. Giấy không tráng, carton tái chế và ván gỗ công nghiệp từ gỗ trồng đang thay thế dần PVC trong các ứng dụng ngắn hạn.

PP và PET được ưu tiên hơn PVC vì dễ tái chế hơn. Nhiều thương hiệu lớn yêu cầu nhà cung cấp chuyển sang PP cho poster, standee và vật dụng marketing để đáp ứng tiêu chuẩn phát thải ESG.

Mực UV không dung môi vốn đã thân thiện hơn mực thông thường, nhưng các nhà sản xuất đang phát triển thêm mực UV sinh học từ nguồn thực vật. Kết hợp vật liệu tái chế với mực sinh học, sản phẩm in UV có thể giảm 40-60% lượng carbon so với in thông thường.

Mica tái chế từ phế liệu nhựa cũng xuất hiện trên thị trường, giá rẻ hơn 15-25% so với mica nguyên sinh. Chất lượng in không khác biệt nhiều, phù hợp với các ứng dụng tạm thời hoặc nội thất không yêu cầu cao.

Các chuyên gia trong ngành cho biết xu hướng ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường sẽ tiếp tục tăng, đặc biệt khi các quy định về phát thải và tái chế ngày càng nghiêm ngặt.

Làm sao để chọn chất liệu in UV phù hợp?

Bước 1: Xác định ứng dụng cụ thể.

Quảng cáo ngoài trời cần vật liệu chống nước như hiflex, PVC. Nội thất trong nhà chọn mica, gỗ, kính để tăng tính thẩm mỹ. Bao bì sản phẩm dùng giấy mỹ thuật hoặc carton cứng phủ UV cục bộ.

Bước 2: Cân nhắc độ bền cần thiết

Biển quảng cáo dài hạn chọn kim loại với tuổi thọ 7-10 năm. Chiến dịch 3-6 tháng dùng hiflex hoặc PP với tuổi thọ 3-5 năm. Sự kiện ngắn hạn có thể dùng giấy poster, chi phí thấp nhất.

Bước 3: Xem xét ngân sách.

Giấy và carton là lựa chọn rẻ nhất, khoảng 80.000-150.000đ/m². Nhựa như PVC, PP có giá 150.000-250.000đ/m². Mica và gỗ tầm 250.000-400.000đ/m². Kim loại đắt nhất, từ 400.000đ/m² trở lên tùy độ dày.

Bước 4: Chọn hiệu ứng mong muốn.

Bóng sáng chọn kính hoặc mica bóng. Mờ tự nhiên dùng gỗ hoặc giấy mỹ thuật. Nổi 3D cần in UV cục bộ trên mica hoặc carton cứng. Trong suốt chỉ có mica trong và kính đáp ứng.

Bước 5: Tham khảo nhà cung cấp chuyên nghiệp.

INUV247 có nhiều năm kinh nghiệm tư vấn chất liệu phù hợp với từng dự án cụ thể. Đội ngũ kỹ thuật sẽ kiểm tra file thiết kế, đề xuất vật liệu tối ưu về chất lượng và chi phí, đồng thời cung cấp mẫu thử để khách hàng xác nhận trước khi sản xuất hàng loạt.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

Tiêu chuẩn quốc tế

• ISO 12647 – Quy trình in và tiêu chuẩn hóa chất lượng màu trên nhiều loại chất liệu
• ISO 18930:2011 – Imaging materials về độ bền màu cho ảnh in màu trên nhiều vật liệu sử dụng mực UV
• ISO 2836:2021 – Đánh giá độ bền của mực in trên mọi loại nền vật liệu

Nghiên cứu ngành in

• Fogra Research Institute for Media Technologies – Báo cáo kỹ thuật độ bền, độ bám dính mực UV trên nhiều vật liệu
• PRINTING United Alliance – Khảo sát và hướng dẫn ứng dụng in UV trên vật liệu phẳng và cuộn

Nhà sản xuất

• Tài liệu kỹ thuật nhà sản xuất máy in UV công nghiệp Roland DG, Mimaki, HP – Thông số cho phép in trên nhiều nhóm vật liệu